กำลังช้างสาร

Kamlang Chang San
ลักษณะวิสัย: ไม้เถาเนื้อแข็ง
สนใจสอบถาม ส่งข้อความ inbox

กำลังช้างสาร เป็น ไม้เถา ลำต้นมีช่องอากาศ กิ่งมีขนสั้นนุ่ม ใบเรียงตรงข้าม มีต่อมยาวตามซอกใบ ใบรูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 9-30 ซม. ก้านใบยาว 1-2.5 ซม.

ดอกกำลังช้างสาร ช่อดอกแบบช่อกระจุก ยาวได้ถึง 20 ซม. มี 3-15 ดอก ใบประดับขนาดใหญ่ ร่วงเร็ว กลีบเลี้ยงคล้ายใบประดับ 5 กลีบ รูปไข่ ยาว 2.5-4 ซม. ดอกสีขาว กลีบดอกเรียงซ้อนทับด้านขวาในตาดอก ดอกบานรูปกรวยกว้าง หลอดกลีบยาว 4-6 ซม. ปลายแยกเป็น 5 กลีบ ยาว 1.8-5.6 ซม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดใต้กึ่งกลางหลอดกลีบ ก้านชูอับเรณูยาว 1.5-3.5 ซม. ยื่นพ้นปากหลอดกลีบ อับเรณูแนบติดกับเกสรเพศเมีย อับเรณูยาว 1-1.4 ซม. โคนเป็นเงี่ยง จานฐานดอกจัก 5 พู มี 2 คาร์เพล เชื่อมติดกัน เรียวยาวเป็นก้านเกสรเพศเมีย มีขนหนาแน่น ออวุลจำนวนมาก ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 3.6 ซม. รวมยอดเกสรเพศเมีย

ผลแตกแนวเดียว รูปขอบขนาน ยาวได้ถึง 20 ซม. ผิวมีช่องอากาศ เมล็ดจำนวนมาก เรียว ยาว 1-2 ซม. ปลายมีกระจุกขน ยาว 3-8 ซม.

กำลังช้างสาร พบที่จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีน และคาบสมุทรมลายู ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทางภาคเหนือตอนล่าง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคตะวันตกเฉียงใต้ ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง โดยเฉพาะริมลำธาร ความสูงระดับต่ำ ๆ ยางมีพิษใช้อาบหัวลูกศร

สกุล Beaumontia Wall. มี 10 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อน ในไทยมีพืชพื้นเมือง 3 ชนิด เป็นไม้ประดับ 1 ชนิด คือ หิรัญญิการ์ Beaumontia multiflora Teijsm. & Binn. มีถิ่นกำเนิดในอินโดนีเซีย และมาเลเซีย กลีบเลี้ยงขนาดเล็กกว่า ก้านชูอับเรณูสั้น

ชื่อวิทยาศาสตร์ (ชื่อพฤกษศาสตร์)
= Beaumontia murtonii Craib

วงศ์ Apocynaceae

คำระบุชื่อสกุลตั้งตาม Lady Diane Beaumont (1786-1854) ผู้ส่งตัวอย่างพรรณไม้ให้กับ Nathaniel Wallich นักพฤกษศาสตร์ชาวดัตช์ ที่สวนพฤกษศาสตร์กัลกัตตา ในอินเดีย

ชื่ออื่น: กำลังช้างสาร (ภาคกลาง); เครือง้วนเห็น (อุตรดิตถ์); เถาจักรลาช (ประจวบคีรีขันธ์); ศาลาน่อง (อุดรธานี); ไส้ตันใหญ่ (ปราจีนบุรี)

อ้างอิงที่มา:
*ข้อมูลและภาพ: สำนักงานหอพรรณไม้
(*ภาพ: ราชันย์ ภู่มา - พบพระ จ.ตาก)
*ใช้ในการเผยแพร่ข้อมูลความรู้ เพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ต่อส่วนรวม เพื่อสังคม เพื่อคนไทย โดยอ้างอิงแหล่งที่มา และ ไม่ใช่เพื่อการค้า

เอกสารอ้างอิง:
Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 103-104.

We rely on cookies to provide our services. By using our services, you agree to our use of cookies.