โมกการะเกตุ

Mok Karaket

โมกการะเกตุ เป็นไม้ต้นสูง 5-10 เมตร เปลือกมีช่องอากาศกระจาย มีขนละเอียดตามกิ่งอ่อน ก้านใบ แผ่นใบทั้งสองด้าน ช่อดอก กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก ใบเรียงตรงข้าม รูปรี ยาว 9-21 ซม. ปลายแหลม มน หรือเว้าตื้น ปลายมีติ่งแหลม โคนรูปลิ่ม เส้นแขนงใบข้างละ 15-19 เส้น ก้านใบยาวประมาณ 1 ซม.

ดอกโมกการะเกตุ ช่อดอกแบบช่อกระจุกสั้น ๆ ออตามปลายกิ่ง ก้านช่อยาว 0.8-2.3 ซม. ก้านดอกยาวประมาณ 5 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่ ยาว 3.7-5.5 มม. มีต่อมกว้างที่โคนกลีบด้านใน ดอกรูปกงล้อ สีแดง โคนด้านนอกสีเขียว หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 2 มม. มี 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาว 1.7-2 ซม. ปลายมน มีปุ่มเล็ก ๆ กระจายทั้งสองด้าน กระบังสีเดียวกับกลีบดอก เชื่อมติดกันเป็นวง แนบติดกลีบดอกที่โคนประมาณ 4.5 มม. ปลายจักชายครุย ยาว 1.2-1.5 มม. ไม่แนบติดกลีบดอก เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1.5 มม. ติดกันเป็นวง ปลายแนบติดยอดเกสรเพศเมีย มีขนละเอียด อับเรณูสีเหลือง โคนเป็นเงี่ยง รังไข่ยาวประมาณ 2.5 มม. เกลี้ยง เชื่อมติดกันเป็นก้านเกสรเพศเมีย ยาวประมาณ 6 มม. รวมยอดเกสร

ผลเป็นฝักคู่ กางออก กว้าง 0.7-0.9 ซม. ยาว 29-40 ซม. เกลี้ยง มีช่องอากาศหนาแน่น เมล็ดรูปแถบ ยาวประมาณ 1.7 ซม. ขนกระจุกยาวประมาณ 3 ซม.

โมกการะเกตุเป็นพืชถิ่นเดียวของไทย พบที่อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ใกล้ชายแดนไทย-พม่า (กิ่วผาวอก) ขึ้นตามเขาหินปูนเตี้ยๆ ในป่าเบญจพรรณ ความสูงประมาณ 750 เมตร และอาจมีการกระจายพันธุ์ในพม่าด้วย คล้ายกับ โมกเขา Wrightia lanceolata Kerr และ โมกสยาม Wrightia siamensis D.J.Middleton แต่ใบมีขนาดใหญ่กว่า หลอดกลีบดอกสั้นกว่า และกระบังแฉกมากกว่า

ชื่อวิทยาศาสตร์ (ชื่อพฤกษศาสตร์)
= Wrightia karaketii D.J.Middleton

วงศ์ Apocynaceae

คำระบุชนิด "karaketii" ตั้งเป็นเกียรติแก่นายปรีชา การะเกตุ เจ้าหน้าที่หอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช หนึ่งในผู้ร่วมเก็บตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Gardens' Bulletin Singapore เล่มที่ 61 ฉบับที่ 2 หน้า 370 ปีค.ศ. 2010 จากตัวอย่างพรรณไม้ต้นแบบ Pooma, Karaket, Pattharahirantricin & Sirimongkol 6732 (holotype: BKF; isotype: E)

อ้างอิงที่มา:
*ข้อมูลและภาพ: สำนักงานหอพรรณไม้
(*ภาพ: ราชันย์ ภู่มา; กิ่งผาวอก เชียงดาว เชียงใหม่)
*ใช้ในการเผยแพร่ข้อมูลความรู้ เพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ต่อส่วนรวม เพื่อสังคม เพื่อคนไทย โดยอ้างอิงแหล่งที่มา และ ไม่ใช่เพื่อการค้า

เอกสารอ้างอิง:
Middleton, D.J. (2010). Three new species of Wrightia (Apocynaceae: Apocynoideae) from Thailand. Gardens’ Bulletin Singapore 61 (2): 369-378.

We rely on cookies to provide our services. By using our services, you agree to our use of cookies.