กระชับ

Krachap
ลักษณะวิสัย: ไม้ล้มลุก
สนใจสอบถาม ส่งข้อความ inbox

กระชับ เป็น ไม้ล้มลุก แยกเพศร่วมต้น สูงได้ถึง 1 ม. ใบเรียงเวียน รูปหัวใจ ยาว 9-25 ซม. เรียบหรือจัก 3 พู ตื้น ๆ ขอบจักซี่ฟัน แผ่นใบมีขนสากและต่อมกระจาย ก้านใบยาว 3.5-10 ซม.

ดอกกระชับ ช่อกระจุกแน่นแยกแขนงแบบช่อกระจะ ช่อดอกเพศผู้ ใบประดับ 6-16 อัน เรียง 1-2 วง รูปขอบขนาน ยาว 2-2.5 มม. มีขนสั้นนุ่ม หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 2.5 มม. ปลายจักตื้น ๆ 5 แฉก กาบยาวเท่า ๆ หลอดกลีบดอก มีขนสั้นนุ่ม เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกัน ช่อดอกเพศเมีย ใบประดับจำนวนมาก เรียง 6-12 วง รูปรี ยาว 2-3 มม. มีขนคล้ายหนาม วงในเชื่อมติดกาบนอก ปลายมีตะขอยกเว้นช่วงปลายช่อ ดอกย่อย 2 ดอก ไม่มีกลีบดอก รังไข่ใต้วงกลีบ มีช่องเดียว ก้านเกสรเพศเมียแยก 2 แฉก

ผลกระชับ ผลแห้งเมล็ดล่อน รูปกระสวย ยาว 1-1.5 ซม. มีหนามรูปตะขอและขนละเอียด ปลายเป็นจะงอยแหลม 2 อัน มีเมล็ดเดียว ไม่มีแพปพัส

กระชับ มีถิ่นกำเนิดในอเมริกา ขึ้นเป็นวัชพืชทั่วไป รากและผลมีสารพวก xanthinin แก้แพ้และแก้อาการอักเสบ เมล็ดให้แป้ง แต่เป็นพิษต่อสัตว์เลี้ยง

ชื่อวิทยาศาสตร์ (ชื่อพฤกษศาสตร์)
= Xanthium strumarium L.

วงศ์ Asteraceae (Compositae)

ชื่อสามัญ: Cocklebur

ชื่ออื่น: เกี๋ยงนา (ภาคเหนือ); ขี้ครอก (ราชบุรี); ขี้อ้น (ภาคเหนือ, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ); ขี้อ้นดอน (ขอนแก่น, เลย); ขี้อ้นน้ำ (นครพนม); มะขะนัดน้ำ (ภาคเหนือ); หญ้าผมยุ่ง (เชียงใหม่); กระชับ (ราชบุรี)

สกุล Xanthium L. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Asteroideae เผ่า Heliantheae มี 2-3 ชนิด พบเฉพาะในอเมริกาเขตร้อน ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “xanthion” หมายถึง พืชที่ให้สีย้อมสีเหลือง

อ้างอิงที่มา:
*ข้อมูลและภาพ: สำนักงานหอพรรณไม้
(*ภาพ: ปรีชา การะเกตุ)
*ใช้ในการเผยแพร่ข้อมูลความรู้ เพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ต่อส่วนรวม เพื่อสังคม เพื่อคนไทย โดยอ้างอิงแหล่งที่มา และ ไม่ใช่เพื่อการค้า

We rely on cookies to provide our services. By using our services, you agree to our use of cookies.